Het is woensdagavond, je kind heeft morgen aardrijkskunde en de opdracht luidt: “zoek drie klimaatzones op in de atlas en beschrijf de kenmerken.” De papieren schoolatlas ligt ergens op de bodem van de rugzak, verfrommeld tussen een lunchbox en een vergeten gymshirt. En dan herinner je je vaag dat de school iets heeft gezegd over een digitale versie. Maar waar log je in? Is het gratis? En hoe werkt het precies?
Dit artikel loodst je stap voor stap door de digitale Grote Bosatlas, zodat jullie die klimaatzones vanavond nog gevonden hebben.
Wat je kind nodig heeft voordat je begint
Controleer dit eerst, want het scheelt frustratie achteraf. Voor de digitale Bosatlas heb je een apparaat nodig met een actuele browser, bij voorkeur Chrome of Firefox. Safari op een iPad werkt ook, maar sommige kaartfuncties reageren trager. Een schoolchromebook of thuislaptop is ideaal.
Kijk daarnaast of je kind een schoolaccount heeft gekregen. Veel middelbare scholen in Nederland hebben een licentie via hun digitale leeromgeving, vaak Magister of Somtoday. Als dat het geval is, heeft je kind alleen zijn schoolmailadres en wachtwoord nodig. Staat er niets over in het huiswerkschrift? Stuur even een appje naar de aardrijkskunde-docent voordat je zelf een account aanmaakt.
Gratis versus betaald: wat kun je verwachten?
De grote bosatlas online gratis gebruiken is mogelijk, maar dan wel in een beperkte versie. Noordhoff, de uitgever, biedt op de website een gratis proefversie aan waarmee je een selectie kaarten kunt bekijken. Daarmee kom je voor veel basisopdrachten een heel eind: wereldkaarten, landen van Europa, eenvoudige klimaatkaarten.
De volledige digitale atlas, met alle thematische lagen, zoomfuncties en meettool, zit achter een betaald abonnement. Dat abonnement loopt via de school (dan betaalt de school of het gezin via de schoolboekenlijst) of privé via de website van Noordhoff. Check dus eerst de schoollicentie voordat je zelf iets koopt.
Stap 1: Ga naar de juiste pagina en vermijd namaaksites
Typ in Google “digitale bosatlas” en je ziet meteen het probleem: allerlei sites scoren hoog die helemaal geen officiële atlas aanbieden. Sommige zijn vergelijkingssites, andere zijn gewoon reclame. Ga rechtstreeks naar de officiële website van Noordhoff of typ noordhoff.nl in de adresbalk en zoek daar naar “Grote Bosatlas digitaal”. Zo weet je zeker dat je op de juiste plek bent en niet je inloggegevens ingeeft op een onbekende site.
Stap 2: Inloggen via drie routes
Er zijn drie manieren om toegang te krijgen, afhankelijk van jullie situatie.
- Via school: Klik op “Inloggen via school” en voer het schoolmailadres van je kind in. De site herkent dan de schoollicentie automatisch. Dit is de snelste route.
- Via een persoonlijk account: Heeft je kind of jij al eerder een account aangemaakt bij Noordhoff? Log in met het e-mailadres en wachtwoord van dat account. Heb je een abonnement, dan zie je direct alle kaarten.
- Via de gratis proefversie: Geen account en geen schoollicentie? Kies dan voor de proefversie. Je hoeft je niet in te schrijven, maar je ziet een beperkte selectie kaarten. Voor een eenvoudige opdracht is dit vaak genoeg voor één avond.
Stap 3: Navigeer naar het juiste thema
Eenmaal ingelogd zie je een menu met thema’s. Hier verdwalen kinderen het vaakst. De indeling gaat ruwweg zo: fysische geografie (bergen, rivieren, bodems), landen en regio’s, klimaat en vegetatie, bevolking en economie. Lees de opdracht nog een keer goed door voor je klikt. Staat er “klimaatzone”? Dan is de sectie Klimaat je startpunt, niet de kaart van Europa. Klinkt logisch, maar onder tijdsdruk vergis je je daar zo in.
Als het menu overweldigend aanvoelt, gebruik dan de zoekbalk bovenin. Typ het onderwerp van de opdracht in, bijvoorbeeld “savanne” of “zeeklimaat”, en de atlas springt direct naar relevante kaarten.
Stap 4: Kaartlagen aan- en uitzetten
Dit is een functie die kinderen geweldig vinden als ze eenmaal snappen hoe het werkt. Aan de zijkant van de kaart staat een lagenknop of een symbool met gestapelde vlakken. Klik daarop en je ziet welke lagen actief zijn: landsgrenzen, plaatsnamen, hoogteaanduiding, rivieren enzovoort.
Laat je kind zelf bepalen welke lagen hij of zij aanzet. Voor een opdracht over klimaatzones zet je de klimaatlaag aan en de plaatsnamen, maar misschien juist de industrie- of bevolkingslaag uit. Dat bewuste keuzes maken is precies wat de aardrijkskunde-docent wil zien.
Stap 5: Gebruik de zoek- en meetfunctie
Boven of naast de kaart staat een zoekveld. Typ daar de naam van een land, stad of regio in en de kaart springt er direct naartoe. Handig als je kind de ligging van de Sahel moet opzoeken en niet weet waar te beginnen.
De meetfunctie, soms een liniaal-icoontje, laat je afstanden meten tussen twee punten op de kaart. Dat is nuttig bij opdrachten waarbij je de afstand tussen twee steden moet schatten of de breedte van een gebergte moet berekenen. Klik het startpunt aan, dan het eindpunt, en de atlas geeft de afstand in kilometers.
Stap 6: Opslaan of screenshot maken met bronvermelding
Voor een werkstuk of presentatie wil je kind de kaart vaak gebruiken. Sommige versies van de digitale Bosatlas hebben een exportknop waarmee je een kaartweergave als afbeelding opslaat. Is die er niet? Dan werkt een screenshot ook. Op Windows druk je op de printscreen-toets of gebruik je de Knippen-app. Op een Mac gebruik je Command + Shift + 4.
Belangrijk: de bronvermelding. Leer je kind dit nu aan, want in hogere klassen wordt het steeds strenger gecontroleerd. De bronvermelding ziet er zo uit: Grote Bosatlas, Noordhoff Uitgevers, geraadpleegd via [website], datum van raadpleging. De docent weet dan precies waar de kaart vandaan komt.
Begeleiding zonder overname
Naast je kind zitten is iets anders dan het huiswerk voor hem of haar doen, dit is een van de veel gemaakte fouten bij het begeleiden van leermoeilijkheden thuis. Een goede vuistregel: stel vragen in plaats van antwoorden te geven. “Welk menu denk jij dat je nodig hebt?” werkt beter dan meteen de muis overnemen. Als je kind vastloopt bij het navigeren, wijs dan de weg zonder te klikken. Zo bouwt je kind het zelfvertrouwen op om de volgende keer zelfstandig verder te komen.
Gaat het echt niet? Dan is het prima om een stap samen te doen en daarna te vragen: “Snap je nu waarom we hier klikten?” Dat is het verschil tussen helpen en overnemen.
Wanneer de digitale atlas tekortschiet
De digitale versie heeft veel te bieden, maar is niet altijd de beste keuze. Sommige scholen gebruiken een specifieke editie van de papieren Bosatlas waarvan de pagina-nummers in de opdracht staan. In dat geval is de digitale versie een aanvulling, geen vervanging. Combineer ze gerust: gebruik de digitale atlas om een regio te verkennen en de papieren versie voor de exacte kaart die de docent bedoelt.
Ook voor bevolkingsstatistieken of actuele gegevens kun je beter kijken naar extra schoolbronnen zoals de website van het CBS, Worldbank of de kaartendienst van National Geographic. De Bosatlas is een solide basis, maar de wereld verandert en sommige gegevens zijn pas bij een herdruk bijgewerkt.
Met de juiste inloggegevens en de stappen hierboven kom je er snel uit. Lukt het inloggen de eerste keer niet, controleer dan of de school een schoollicentie heeft afgesloten en vraag de toegangscode op bij de docent. Hebben jullie het eenmaal samen gedaan, dan vindt je kind de volgende keer zelf de weg.
